maandag 2 juli 2012

De Sluis van Aduarderzijl (zijl = Gronings voor sluis)

De sluis heel in de verte, vanaf de camping, en dus vanaf de kant van het Aduarderdiep, gezien

en van heel dichtbij
Er onder nestelen heel veel zwaluwen. Vroeger ging ik daar dan vaak in m'n kano naartoe, in de avondschemering. Genietend van de zwaluwen die vlak langs mijn hoofd scheerden. Gelukkig zijn de zwaluwen er nog steeds, ook vanuit de voortent op de camping kon ik ze iedere dag, en vooral avond, zien rondvliegen :-D
Bijschrift toevoegen




Het gehucht ontstond rond 1400 toen monniken van het klooster van Aduard het Aduarderdiep aanlegden naar het Reitdiep en hier de gelijknamige zijl (spuisluis) aanlegden. Deze zijl diende onder andere voor de afwatering van gebieden nabij de stad Groningen op het Reitdiep, dat tot eind 19e eeuw in open verbinding met de zee stond. 

In 1706 werd een nieuwe sluis gebouwd, die gerenoveerd werd in 1895 en wederom hersteld in 1993.


de reglementen in 1727

De tarieven in 1952



Elke ochtend van onze vakantie liepen Ronja en ik, via het gehuchtje Aduarderzijl, naar de oude sluis toe. Daar bovenop gingen we dan een poosje zitten uitkijken over het Reitdiep :-D






Het waarhuis dateert, net als de huidige oude sluis, uit 1706








Toeren

Op deze foto moeilijk te zien, maar hier heel in de verte zie je vanaf de Groene Laan in Aduarderzijl de toren en de molen van Eenrum... Hemelsbreed niet zo ver, maar met de auto een echte "ommelandse reis"
Natuurlijk heb ik ook allerlei uitstapjes gemaakt (tot groot verdriet van Ronja), meestal 's middags: de ochtend en de avond waren om te wandelen in de omgeving. Zo zijn we een middag naar Ezinge geweest, waar de hoge wierde en de oude kerk de moeite van een bezoekje waard zijn, en naar Zuidhorn.

Den Andel (mijn geboorteplaats), Eenrum (waar mijn (groot)ouders woonden), Pieterburen en Kloosterburen.
Ik heb zo lang ik maar wilde rondgekeken in Eenrum en in Den Andel. Al die huizen waarvan ik nog zo precies weet wie er allemaal woonden, heel vroeger... Nu woont er vrijwel niemand meer die ik nog ken, of die mij kent. Bittersweet memories: aan de ene kant heel fijn om al die bekende plekken weer te zien, aan de andere kant ook zo triest dat al die mensen van vroeger daar nu niet meer zijn....

Wat me ook erg opviel: al die winkeltjes van vroeger die er nu niet meer zijn. Ik had me voorgenomen een avond patat te eten. Normaal (vroeger dus) gingen dochter en ik dan naar Garnwerd, maar maandag t/m woensdag was de cafetaria daar nu ineens gesloten. Op de camping hoorde ik dat er in Ezinge ook eentje zat, maar ook die bleek dicht. Navraag bij het café er vlak bij leerde dat de eigenaresse plotseling overleden was (pas 51 jaar) en in haar nering opgebaard lag... De caféhoudster heeft toen patat met een kroketje voor me gebakken, omdat ik zo zielig was.

Vroeger had elk dorp diverse winkeltjes, nu is het echt zoeken naar iets van een soortement supermarkt(tje), naar iets van patat of een ijsje enz. Laat staan dat je er souvenirs vindt om mee naar huis te nemen :-(

Zo wilde ik erg graag een Gronings vlaggetje, klein model zoals je op de boten ziet, voor op het dak van mijn tuinhuisje. Navraag leerde dat ik daarvoor in de Stad Groningen moet zijn... en ik was echt niet van plan om in m'n relax vakantie de grote stad in te gaan. Jammer...


Waar Abraham de mosterd haalt
In Eenrum is, naast de molen, de mosterdmakerij, waar diverse smaken mosterd ambachtelijk gemaakt en verkocht worden. Zoonlief had me gevraagd om 2 soorten voor hem te kopen, want die gebruikt hij geregeld en het is voor hem 3,5 uur rijden. Helaas... op dinsdag waren ze gesloten: Degene die de kassa moet tellen is er niet en de kassa is sinds zondag al niet meer geteld. Ik kan ook wel pinnen... Oh nee, dat gaat al helemaal niet! Jammer dus, geen mosterd voor zoon...

Vrijdags er toch maar weer naartoe, hoewel dat via een flinke omweg moest, via Winsum. Warfhuizen en Rode Haan, de normale route, waren afgesloten voor alle verkeer omdat daar alle wegen worden opgeknapt, en de brug was afgesloten wegens renovatie. En gelukkig, nu waren ze wel open (de kassa was inmiddels geteld, lol).

Gelijk ook maar mosterd meegenomen voor AnneRie, voor dochterlief en voor buuf die op de poezen paste: Elk potje komt met het recept voor de echte Grunneger mosterdsoep :-)
rare auto naast de mosterdmakerij

Ook zijn we naar Lauwersoog geweest, jaren en jaren geleden dat ik daar voor het laatst was!  




Daar heerlijk in het zonnetje een groot bord kibbeling met rauwkost en friet gegeten: ik wist al dat Ronja patat lust, maar kennelijk lust ze ook vis (kibbeling). Jammer voor haar dat ik daar zelf ook nogal dol op ben :-P

Kampeerhond


Ook Ronja beviel het kamperen prima, ze heeft er heel erg van genoten, en was echt op haar best. Wat luistert dat hondje goed! Ja, deed ze dat thuis ook maar es wat vaker, lol.

Zozeer zelfs dat de baas van de camping zondagmiddag, toen ik op het punt stond om weg te rijden terug naar huis, aan me vroeg: Die hond laat je toch wel hier he? Jammer voor hem, maar ze is gewoon mee terug naar huis gekomen :-)

Afbreken van de voortent: ze verstopt zich dan maar onder de caravan. Alles beter dan weer die rottige auto in moeten, die er toen al stond....
De eerste 2 dagen zat ze aan een lange lijn vast aan een tentharing, maar daarna heb ik haar steeds los laten lopen. Ze bleef keurig bij me in de buurt. Als ik wegliep, bv naar het toiletgebouw, dan zei ik Blijf! en dan zat ze netjes op me te wachten voor de voortent tot ik weer terug kwam. Tot verbazing van de eigenaar, de andere kampeerders, maar vooral van mijzelf, lol. Nooit geweten dat ik zo'n braaf hondje had, tot nu.

De andere kampeerders vonden het heel leuk dat Ronja ze kwam begroeten als ze langsliepen, en we zijn ook bezig geweest haar te leren de ochtendkrant van de ene caravan naar de andere te brengen, maar dat kwartje is nog steeds niet gevallen...


Autorijden heeft ze nog steeds een erge hekel aan. Op de heenreis ging dat wel goed, want niets te eten of te drinken gehad tot we aankwamen. Maar toen we een paar tochtjes maakten heeft ze elke keer in de auto gespuugd... gelukkig had ik wat oude handdoeken mee :-(

Ik had vakantie, dus... na het opstaan zit ik dan heerlijk in het zonnetje met een kop koffie te lezen in de voortent tot ik zin heb om me aan te kleden. En Ronja kan heus wel even plassen buiten de tent, want de camping bestaat voornamelijk uit een heel groot leeg grasveld... maar dat deed ze dus niet! Niet alleen de caravan en de voortent, maar het hele terrein beschouwde ze als ons "huis"... zodat ik wel verplicht was me aan te kleden en met haar te gaan lopen...


We hebben heel wat gelopen samen, zoveel dat ze nu en dan volledig uitgeteld voor dood onder mijn stoel lag, urenlang. Normaal een ADHD hondje bleek ze nu toch wel moe te krijgen :-)


Ronja vond de koeien best eng en groot, het was erg grappig om te zien hoe ze voorzichtig wat dichterbij liep, en dan snel hard blaffend weer wegrende als de koe even kennis met haar wilde maken :-D



Boten en Avontuur

Het jachthaventje tegenover de camping

En toen zag ik vanuit de verte iets wat op een naambordje leek....

Jarenlang lag onze boot hier, tot circa 2003/2004. Nu en dan werd er ook wel mee gevaren, naar Zoutkamp, of een rondje door Winsum heen. Maar de boot werd vooral gebruikt door Char en mij, als ons vakantieverblijf. Vooral als het hier in Drenthe erg warm weer werd, bivakkeerden we hier samen in de weekends en de schoolvakanties. 

Zoonlief verhuisde op z'n 17e al naar Den Haag, en hun vader was meestal weg voor z'n werk. Dit was echt ons plekje. We hadden hier ook onze eigen kano's liggen, en we maakten daar lange tochten mee. En zwemmen, zo vanaf de boot het diep in!

Zodoende kwam ik ook op Aduarderzijl, toen AnneRie me vroeg of ik hun caravan een weekje wilde gebruiken, en zo ja, waar ik die dan graag wilde hebben. Het was al 8 of 9 jaar geleden dat ik hier voor het laatst was, en nu geweldig om alles weer te zien, de favoriete plekjes weer te bezoeken, lekker rond te wandelen zoals we dat hier vroeger ook deden. Ik heb hier echt een geweldige week gehad!


En toen ik dichter bij dat bordje kwam: Jawel! Dat was het naambordje van onze boot, dat we hier zelf ooit neer gezet hebben, en wat een leuke verrassing dat het er nog steeds staat! Alsof er nog altijd een heel klein stukje van ons daar is achtergebleven...

Hier zie je het bordje van ver af, en let ook eens op de boot die ernaast ligt, links....

Een foto van mij uit circa 2003 naast ons eigen bootje, de Avontuur, met ernaast dezelfde boot die daar nu nog steeds ligt!







De Caravan

Bijschrift toevoegen
Toen ik zondag aankwam, regende het de hele dag al, en hard! Dat zul je net zien: ga ik eens kamperen, heb je dat weer... Vooral Peter was totaal doorweekt toen alles eenmaal was aangesloten, en de voortent er stond. Heel wat anders dan de weken ervoor, toen ze ermee in Frankrijk rondreisden, lol.

Ook op maandag heeft het nog geregend, en waaide het erg hard, maar de hele rest van de week had ik prima weer. Heel af en toe een heel kort regenbuitje, maar verder was het echt lekker weer om te wandelen, en om buiten te zitten lezen, breien en vooral: relaxen :-D

En zelfs als het regende en waaide zat ik nog in de voortent, de caravan heb ik alleen gebruikt om in te slapen, en voor de opslag van m'n spullen.


Ronja's bench paste er prima in. Verder kwam ze de caravan ook niet in: zodra ik haar binnen riep ging ze steeds gelijk haar eigen vertrouwde bench in. En ik had nog plenty ruimte om erlangs te lopen, dat viel erg mee. Achter haar de deur naar de badkamer, met douche en toilet, die ik alleen maar gebruikt heb als opslagruimte voor m'n tassen en schoenen.



mijn uitzicht naar rechts...

... en naar links

Waakhond past op als ik even weg ben :-)


Omdat ik er helemaal alleen in zat (met Ronja dan) kon ik het lekker rommelig hebben. Links mijn "bed" en op de bank rechts stond steeds mijn breitas - ik laat niets zien van wat ik gemaakt heb want dat is voor als Babytje er straks is. En m'n vest, rugzakje enz. De tas op de grond zaten boeken in. Op het tafeltje de laptop van buuf die ik mee mocht, en jawel: er was zelfs WiFi! Zit ik thuis constant achter de pc, de laptop ging alleen 's avonds even aan, voor het slapen gaan, om het laatste nieuws te lezen en om even op Facebook te kijken.


Werkblad tegenover de keuken, ook heel belangrijk: Telefoon oplader, en de waterkoker voor de overheerlijke kopjes espresso *knipoogt naar AnneRie*



Dit boek vond ik in de caravan, en ik heb het in één ruk uitgelezen! Een absolute aanrader, vooral als je vakantie hebt. Dolkomisch, misdaadverhaal en tegelijk wordt ook de wereldgeschiedenis van de afgelopen 100 jaar even behandeld. Ik begon er in omdat de titel zo intrigerend is, maar het is echt de moeite van het lezen waard: kijk zelf maar!

Verder heb ik het Dodenboek van Preston & Child gelezen: Char kocht dit toen ze op huwelijksreis ging, op het vliegveld, en heeft het tijdens hun vakantie in Griekenland achter mekaar uitgelezen. Tip: lees zo'n boek vóór je op huwelijksreis gaat, niet tijdens... hahahaha! 

Dit was het eerste boek dat ik van deze auteurs las, maar absoluut niet het laatste. De buren op de camping vroegen nu en dan: heb je dat boek nu nog niet uit? maar het was zo spannend dat ik het gewoon niet weg kon leggen. En woensdag en donderdag was het toch ook bijna te warm om iets anders te doen :-)

De Camping

Heel in de verte zie je nog net de sluis
Pal naast het dorp ga je een pad in naar de camping annex jachthaven (daarover een ander blogje). Vroeger was hier een luxe restaurant gevestigd, de Zijlsterhoeve. Na een faillissement rond 2004/2005 is het restaurant verdwenen, nu staat er een woonhuis, een kantoor van de eigenaar van dit gebied (Pon), en een gedeelte met erg ruime, schone douches, toiletten en een ruimte om af te wassen.

De camping met jachthaven heel in de verte, gezien vanaf de brug bij het Waarhuis (= sluiswachtershuis)

De camping gezien vanaf de Groene Laan

De Groene Laan
Dit is nu een gigantisch lang smal asfaltpad, ik denk dat dit vroeger een pad was waarlangs de schepen over het Aduarderdiep werden voortgetrokken, door een paard of door mensen, een jaagpad dus. Hier wandelden we elke avond.

Aan één kant open veld met een schitterend ver uitzicht, aan de andere kant struikgewas, met hier en daar een flinke opening waardoor je het diep ziet, en soms een bootje dat er doorheen vaart. Lang geleden zijn Char en ik dit hele pad eens langs gegaan op van die kleine metalen stepjes... (weet je dat nog wel?). We hebben hier heel wat voetstappen liggen, vroeger, en nu dus weer :-)


Camping. Er staan 3 trekkershutjes waar vaak wandelaars of fietsers overnachten, want Aduarderzijl ligt gunstig voor zowel het Pieterpad (wandelen) als voor o.a. de Reitdieproute (fietsen). Het is hier heel rustig, want gelukkig is dit hoekje nog niet ontdekt door de toeristen. Ook toen we hier nog met de boot lagen heb ik de camping nooit vol gezien, zelfs niet in het hoogseizoen.

Weer vanaf de Groene Laan gezien

Als je hier kampeert mag je gratis gebruik maken van de kano's en waterfietsen. Jammer dat het water daar nog net even te koud voor was. Vroeger zwommen Char en ik hier ook vaak, maar dan moet het wel eerst een aantal weken flink warm zijn geweest. Op de camping staat ook een grote trampoline, en er lopen geitjes en kippen.

Aduarderzijl


Vorige week zondag, 2 dagen na mijn allerlaatste examen, ging ik op vakantie naar Aduarderzijl. Een gehuchtje (max 50 inwoners) niet ver buiten Winsum, tussen Feerwerd, Garnwerd en Ezinge in, zo ongeveer. Ooit ontstaan bij de sluis tussen het Aduarderdiep en het Reitdiep. Vlakbij  (op loopafstand), richting Ezinge, ligt de Allersmaborg, gebouwd in de 15e eeuw. Dit is dus echt een heel oud gebied, je voelt er de geschiedenis als je er rondloopt!

Rechtsaf, waar dat mededelingenbord staat, ga je het pad in naar de camping + haventje


Ronja en ik liepen elke ochtend vanaf de camping, door het dorpje naar de oude sluis toe. Die is zo bijzonder dat die straks een eigen blogje krijgt ;-)


Mooie oude rustieke huisjes, ik zou er zo in willen wonen. Nu leuk voor een alleenstaande of echtpaar, maar vroeger woonde er dan een gezin in met veel kinderen, vaak 10 of meer, en dan ook nog eens een opa, oma of oudere oom of tante erbij.


Veel van deze huisjes hebben een pomp voor de deur, als decoratie. Maar vroeger was dat de enige "waterleiding" die je had. Toen ik klein was hadden wij in de keuken ook nog een pomp voor het water, boven het aanrecht. Van massief koper, en toendertijd zo meegegeven aan een opkoper want "die dingen zijn ja toch niks meer waard"...


Helaas stond er op dit huis geen bordje, want het is een erg lang gebouw, heel anders dan de normale huisjes in dit dorpje. Dit zal vroeger vast een armhuis geweest zijn, of misschien een kazerne waar soldaten ingekwartierd lagen? De sluis bij Aduarderzijl heeft ook een grote rol gespeeld bij Groningens Ontzet (Bommen Berend).

Het gehucht ontstond rond 1400 toen monniken van het klooster van Aduard het Aduarderdiep aanlegden naar het Reitdiep en hier de gelijknamige zijl (spuisluis) aanlegden. Deze zijl diende onder andere voor de afwatering van gebieden nabij de stad Groningen op het Reitdiep, dat tot eind 19e eeuw in open verbinding met de zee stond.